۲۵دسامبر ۲۰۲۵ - پژوهشگران در مطالعه ‌ای جدید دریافتند که در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲، شاخص تری ‌گلیسرید–گلوکز (TyG) بالاتر به‌ طور مستقل خطر پیشرفت پلاک کاروتید را افزایش می‌ دهد و نشان ‌دهندهٔ ارزش آن به‌ عنوان یک شاخص خطر آترواسکلروز است.

این یافته‌ ها از یک مطالعهٔ کوهورت گذشته ‌نگر منتشرشده در مجلهFrontiers in Endocrinology  توسط ژانگ ‌شیانگ ژو از بخش غدد درون ‌ریز بیمارستان آموزشی اول دانشگاه پزشکی آنهویی در هفی، چین، و همکارانش به دست آمده است. این مطالعه نقش بالقوهٔ شاخصTyG  را روشن می ‌کند؛ شاخصی ساده و جایگزین برای مقاومت به انسولین که بر اساس سطح ناشتا‌ی تری‌ گلیسرید و گلوکز محاسبه می‌ شود و می‌ تواند بیماران دیابت نوع ۲را که در معرض خطر بالاتر پیشرفت بیماری ‌های عروقی هستند، شناسایی کند.

مقاومت به انسولین یک عامل شناخته‌ شده در ایجاد آترواسکلروز و عوارض قلبی–عروقی در دیابت نوع ۲ است. در حالی که پیش ‌تر ارتباط شاخصTyG  با بیماری ‌های عروقی کاروتید در جمعیت عمومی گزارش شده بود، رابطهٔ خاص آن با پیشرفت پلاک کاروتید در بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ به‌ طور کافی بررسی نشده بود. برای پر کردن این خلأ، پژوهشگران داده‌ های بالینی طولانی‌ مدت بیماران دیابتی را که چندین بار بستری شده و تحت سونوگرافی کاروتید قرار گرفته بودند، بررسی کردند.

این مطالعه شامل ۵۴۸ بیمار مبتلا به دیابت نوع ۲ با میانگین سنی حدود ۵۶ سال بود که نزدیک به دوسوم آن‌ ها مرد بودند. همهٔ شرکت ‌کنندگان به ‌طور متوسط چهار سال پیگیری شدند و برخی تا هفت سال تحت نظر بودند. بر اساس مقادیر اولیهٔ شاخص TyG، بیماران به سه گروه تقسیم شدند تا روندها در سطوح مختلف مقاومت به انسولین بررسی شود.

یافته‌ های کلیدی مطالعه به شرح زیر است:

·  شیوع پیشرفت پلاک کاروتید به‌ طور پیوسته در سطوح بالاتر شاخصTyG  افزایش یافت.

·  بیماران در بالاترین گروهTyG  احتمال بیشتری برای پیشرفت پلاک کاروتید داشتند نسبت به کسانی که در پایین ‌ترین گروه بودند.

·  سطح بالاترTyG  با افزایش سریع ‌تر اندازهٔ پلاک کاروتید، شامل طول و عرض پلاک در شریان‌ های کاروتید چپ و راست، همراه بود.

·  رابطهٔ بین شاخصTyG  و پیشرفت پلاک کاروتید پس از تعدیل برای سن، جنس، فشار خون، پارامترهای چربی، وضعیت قند خون و مصرف دارو همچنان معنی ‌دار باقی ماند.

·  هر واحد افزایش در شاخصTyG  به‌ طور مستقل با رشد سالانهٔ بیشتر در اندازه ‌گیری‌ های پلاک کاروتید مرتبط بود.
تحلیل رگرسیون کاکس نشان داد که سطح بالای شاخصTyG  با ۲۴ تا نزدیک به ۳۸ درصد افزایش خطر پیشرفت پلاک کاروتید در بیماران دیابت نوع ۲ همراه است.

برای ارزیابی کاربرد بالینی شاخص TyG، پژوهشگران تحلیلROC[1] انجام دادند. اگرچه شاخصTyG  به‌ تنهایی توان پیش ‌بینی متوسطی برای پیشرفت پلاک کاروتید داشت، افزودن آن به مدل ‌های متداول پیش ‌بینی خطر عملکرد کلی پیش‌ بینی را به ‌طور معنی‌داری بهبود بخشید. معیارهایی مانند آمارC  یا شاخص دقت پیش ‌بینی[2]، بهبود طبقه‌ بندی مجدد خالص و بهبود تبعیض یکپارچه همگی نشان ‌دهندهٔ ارتقای قابل توجه پیش ‌بینی خطر بودند.

نویسندگان نتیجه گرفتند که شاخص TyG بالاتر، یک عامل خطر مستقل برای پیشرفت پلاک کاروتید در بیماران دیابت نوع ۲است. با توجه به سادگی، هزینهٔ پایین و دسترسی روتین، شاخصTyG  می ‌تواند ابزاری عملی برای طبقه ‌بندی زودهنگام خطر و پایش عروقی در این جمعیت باشد. با این حال، آن ‌ها تأکید کردند که مطالعات آینده ‌نگر لازم است تا مشخص شود آیا مداخلات زودهنگام و هدفمند برای بهبود متابولیسم گلوکز و چربی در بیماران با شاخصTyG  بالا می ‌تواند روند پیشرفت پلاک کاروتید را کُند یا متوقف نماید.

منبع:

https://medicaldialogues.in/diabetes-endocrinology/news/higher-tyg-index-independently-predicts-carotid-plaque-progression-in-type-2-diabetes-study-161178